Ambities

3.3.1   Duurzame en gezonde leefstijl
3.3.1.1   We geven eenvoudige oplossingen voor een duurzame leefstijl (meer over

gezondheid vindt u terug onder ambitie 5.2 Inwoners van Neder-Betuwe leven gezond en zijn vitaal).
Vanuit Gezond op eigen wijze waren er gesprekken met basisscholen om leerlingen en hun ouders te stimuleren om lopend of met de fiets naar school te gaan. Zowel het gezondheids- als het duurzaamheidsaspect werd hieraan verbonden. Ook startten we met het beweegvriendelijker maken van schoolpleinen. Daarbij hielden we tegelijkertijd rekening met klimaatmaatregelen en vergroening om hittestress tegen te gaan.

3.3.1.2   We realiseren meer openbare laadpalen voor elektrisch vervoer.

Op eigen initiatief en/of op aanvraag van inwoners met een elektrisch voertuig, zijn er op diverse locaties nieuwe laadpalen geplaatst. Dit deden we vanuit de gezamenlijke concessie Gelderland-Overijssel. We zijn daarvoor aangesloten bij de Gelders-Overijsselse Regionale Aanpak Laadinfrastructuur (GO-RAL). Concessiehouder is Vattenfall.

3.3.2   Verlagen van het energieverbruik
3.3.2.1   We stimuleren het gebruik van subsidieregelingen voor het uitvoeren van maatregelen die

bijdragen aan een laag energieverbruik.
In 2025 werkten we actief aan de communicatieaanpak samendetoekomst.nl. Via diverse campagnes stimuleren we inwoners gebruik te maken van de landelijke en gemeentelijke subsidieregelingen. Dat doen wij online of, op verzoek, bij de inwoners thuis. Ook betrekken we lokale ondernemers, bouwmarkten, makelaars en financierders bij deze aanpak. Daarnaast staan onze energieambassadeurs regelmatig op markten en pleinen om inwoners te informeren over de (subsidie)mogelijkheden. Het Energieloket Rivierenland voert de meeste regelingen uit.

3.3.2.2   We voeren onze Warmtetransitievisie uit.

In 2025 lag de focus op energiebesparende maatregelen als eerste fase van de Warmtetransitievisie. Er werd een subsidieregeling voor koopwoningen vastgesteld en het Nationaal Isolatieprogramma Lokale Aanpak is uitgewerkt. Beide regelingen werden door het energieloket voor ons uitgevoerd. De combinatie met onze subsidieregeling voor het verduurzamen van koopwoningen in Neder-Beutwe werpt zijn vruchten af. Door regelingstapeling maken inwoners van Neder-Betuwe gemiddeld vaker gebruik van landelijke subsidies dan in buurgemeenten. Daarnaast zijn mogelijkheden voor de tweede tranche van het Nationaal Isolatieprogramma (tot 2029) verkend om langdurige subsidiemogelijkheden voor onze inwoners te waarborgen.

3.3.2.3   We zetten ons in voor de bestrijding van energiearmoede bij onze inwoners.

In 2025 voerden we het project Energie Vitaal uit. Inwoners met een laag inkomen en een slecht energielabel (koop en huur) helpen we met kleine (strips, inregelen CV, folie) en grote maatregelen (witgoed, isolatie, ventilatie). In samenwerking met Thius voerden we in 2025 het pilotproject in de Oranjewijk in Dodewaard uit. Dit om wijkgericht aan de slag te gaan met energiebesparende maatregelen. Hieronder valt bijvoorbeeld ook de isolatie van huizen. In deze wijk is sprake van veel gespikkeld bezit (huur- en koopwoningen door elkaar) met slechte energielabels.

3.3.2.4   Wij maken een energievisie en programma warmte en energie

In 2025 stelden wij de Energievisie en het Programma Energie & Warmte op. In de Energievisie hebben wij een strategie uitgewerkt om de komende jaren toe te werken naar een duurzame energiemix. Eind 2025 is de visie ter besluitvorming aangeboden aan de gemeenteraad.

3.3.2.5   Via de pilot Energie Expertteam Rivierenland ondersteunen wij samen met VNO NCW

en S-tec ondernemers bij de verduurzamingsopgave.
Er is een communicatieaanpak gemaakt en via onze bedrijvencontactfunctionarissen is het aanbod onder de aandacht van ondernemers gebracht. We maken ons zorgen over het behalen van de gestelde doelstellingen vanwege de continuïteit van S-tec.

3.3.3   Toekomstbestendige leefomgeving
3.3.3.1   We bevorderen een groene, schaduwrijke leefomgeving.

Met het IBOR-beleid en de ruimtelijke planvorming was er ook in 2025 voortdurend aandacht voor de leefbaarheid. Groen en schaduw zijn hier een belangrijk onderdeel van. Wij hanteerden een kritisch kapbeleid.

3.3.3.2   Bij de herinrichting van wijken treffen we klimaatbestendige maatregelen die zijn

afgestemd op extremer weer.
Bij de herinrichting van wijken is het de norm om een gescheiden riool aan te leggen. De reden hiervoor is dat de waterafvoer dan beter bestand is tegen toekomstige neerslagpieken. Waar mogelijk werd er groen toegevoegd om hitteproblemen te voorkomen. Inwoners werden gestimuleerd om hieraan bij te dragen, bijvoorbeeld door regenpijpen af te koppelen en tuinen te vergroenen.

3.3.3.3   We plaatsen meer groen in woonwijken, vooral met bomen.

Wij hebben op diverse locaties klimaatbestendig groen bijgeplaatst.

3.3.4   Circulaire samenleving
3.3.4.1   We stimuleren hergebruik van verpakkingen (en het minder gebruik te maken van

wegwerpverpakkingen).
We hebben hierin een ondersteunende rol en volgen landelijke ontwikkelingen nauwgezet. Afgelopen jaar hadden we afvalcoaches in de gemeente en gaven we lessen op scholen. De lessen waren gericht op het minimaliseren van (zwerf)afval.

3.3.4.2   We stimuleren de recycling van grondstoffen.

We ondersteunden onze inwoners bij het beter scheiden van hun eigen afval. Dit is een doorlopend proces waarbij we inspelen op actuele ontwikkelingen. Daarnaast hebben wij de introductie van de doorgeeftas voorbereid, waarbij we het voor inwoners makkelijker maken om herbruikbare items aan te bieden.

3.3.4.3   We verminderen ons restafval.

We kunnen trots zijn op een relatief lage hoeveelheid restafval per huishouden. We hielden campagnes voor het scheiden van afval. Daarnaast werkten we aan bewustwording door middel van afvalcoaches en gastlessen op scholen.

3.3.5   Nieuwe energievormen
3.3.5.1   We stimuleren het overschakelen van fossiele energie naar duurzame bronnen.

In 2025 zijn er voorbereidingen getroffen om in het kader van de verduurzaming van gemeentelijke gebouwen, sporthal De Leede en gymzaal Echteld als eerste gebouwen te verduurzamen. Daarvoor zijn er aanbestedingen gestart om bouwkundige en installatietechnische oplossingen adequaat in te kopen. Verder zijn bij het gemeentehuis laadpalen geplaatst om het elektrische wagenpark te faciliteren en tegen betaling medewerkers en bezoekers de mogelijkheid te bieden om elektrische voertuigen op te laden

3.3.5.2We zetten in om bij windmolens op land minimaal 50% ten goede te laten komen

aan de lokale gemeenschap.
Dit maakt deel uit van de gesprekken met ontwikkelende partijen. In 2024 is de Stichting Gebiedsfonds overgegaan tot het ondersteunen van projecten en initiatieven. Deze initiatieven kunnen een financiële bijdrage uit het Gebiedsfonds ontvangen.

3.3.5.3   We gaan in overleg om de knelpunten op elektriciteitsnet te verminderen of te

verbeteren.
Ook in 2025 was netcongestie een actueel probleem, onder andere voor ondernemers. Dit neemt de komende jaren verder toe. Daarom werken we samen met netbeheerders aan oplossingen. Tennet en Liander investeren de komende jaren flink in de uitbreiding van het elektriciteitsnet. Hiervoor worden verschillende scenario's uitgewerkt. Daarnaast sloten wij in 2025 een samenwerkingsovereenkomst met Liander om het aantal transformatorhuisjes via een projectmatige aanpak versneld uit te bereiden.

3.3.5.4   We stimuleren innovatie samen met lokale ondernemers.

In 2025 voerden wij een regionale pilot uit met Energie Samen Rivierenland Zakelijk/VNO NCW met als doel het ondersteunen van ondernemers bij het verduurzamen van hun bedrijf. Neder-Betuwe werkte hierbij samen met de zeven andere regiogemeenten. in 2025 is extra ingezet op de communicatie richting ondernemers.

3.3.6   Een klimaat-adaptief Neder-Betuwe
3.3.6.1 We intensiveren de samenwerking in regionaal verband, zodat we effectief kunnen

werken en samen kansen verzilveren om Rijkssubsidies voor klimaatadaptatie binnen te halen.
In 2025 is binnen Klimaat Actief Rivierenland (KAR), samen met de klimaatwerkregio Rijk van Maas en Waal, Fruitdelta Rivierenland en de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen, gestart met de ontwikkeling van signaleringskaarten Water en Bodem Sturend.
Daarnaast is een intentieovereenkomst ondertekend voor de gezamenlijke implementatie van normen voor een leefbare en klimaatbestendige omgeving. Ook zijn initiatieven uitgevoerd, zoals de Tegeltaxi. Voor 2026 is subsidie verkregen voor drempelverlagende maatregelen klimaatadaptatie, met speciale aandacht voor het bereiken van nieuwe doelgroepen. Tot slot werken wij binnen KAR aan de actualisatie van de DPRA-stresstesten.