Toelichting op de balans

Borgstellingen en garantstellingen
Aan de passiefzijde van de balans is buiten de balanstelling het bedrag opgenomen waartoe aan natuurlijke en rechtspersonen borgstellingen of garantstellingen zijn verstrekt. Deze bedragen voor verstrekte waarborgen aan natuurlijke- en rechtspersonen kunnen we als volgt naar de aard van de geldlening specificeren:

In 2025 is de gemeente niet aangesproken. Ook vonden er geen betalingen plaats wegens verleende borg- en garantstellingen.

De stijging wordt met name veroorzaakt doordat Stichting Thius het afgelopen jaar een drietal geldleningen heeft aangetrokken. Het aandeel voor gemeente Neder-Betuwe hierin is ruim 30% (6,1) miljoen.

In 2024 is er een nieuwe achtervangovereenkomst getekend tussen gemeente en WSW. De nieuwe achtervangovereenkomst zorgt ervoor dat alle rechten en verplichtingen van gemeente en van WSW ten aanzien van de achtervangpositie van gemeente uitsluitend worden beheerst door de nieuwe overeenkomst.

Met ingang van 1 augustus 2021 wordt in de achtervangovereenkomsten het risico verdeeld over alle gemeenten waar een corporatie actief is. Dit voorkomt een verdere scheefheid in de achtervangpositie van gemeenten. Alle gemeenten waar een corporatie bezit heeft staan in de achtervang voor geborgde leningen en niet langer één gemeente. De leningen van een corporatie zijn bedoeld voor financiering van activiteiten in het gehele werkgebied van een corporatie. De nieuwe verdeelsleutel wordt jaarlijks geactualiseerd, dus veranderingen in de omvang en waarde van het bezit worden verwerkt.

Nationale Hypotheek Garantie
Daarnaast zijn er nog garanties die zijn afgegeven in het kader van Nationale Hypotheek Garantie (NHG). Het gaat hier om een bedrag van € 35 miljoen voor onze gemeente. Dit is een opgave van de NHG per 31-12-2024. Een nieuwe update van de cijfer wordt verwacht in de zomer van 2026 en deze zijn dan gebaseerd op de cijfers per 31-12-2025.

Voor de NHG is eveneens een achtervangovereenkomst gesloten. Per 1 januari 2011 is de achtervangfunctie van de gemeenten voor nieuw af te geven hypotheekgaranties vervallen en vanaf deze datum is voor nieuw af te geven hypotheekgaranties sprake van een 100% rijksachtervang. Op basis van de laatste verkregen informatie van de NHG (juli 2025) worden voor de komende jaren geen aanspraken verwacht op de achtervangfunctie.

BNG Bank
Er is een rekening-courant krediet bij de Bank Nederlandse Gemeenten van € 2.250.000.

CAK  
Met betrekking tot de abonnementstarieven die Stichting Centraal Administratie Kantoor AWBZ (het CAK) int en aan de gemeenten afdraagt, geldt op basis van de Kadernota rechtmatigheid van de commissie BBV het volgende. Een aanvrager van een voorziening, zoals hulp in de huishouding, ondersteuning of een financiële tegemoetkoming (persoonsgebonden budget) is op grond van de Wmo een eigen bijdrage verschuldigd (abonnementstarief). Het CAK is het publiekrechtelijk zelfstandig bestuursorgaan (zbo) dat door de wetgever is belast met de oplegging en incasso van het abonnementstarief. Door de systematiek te kiezen van het vaststellen of het door de gemeente vastgestelde vaste bedrag van het abonnementstarief het CAK dient te innen is bepaald dat de verantwoordelijkheid voor de juistheid en volledigheid van de eigen bijdragen geen gemeentelijke verantwoordelijkheid is. Daarom valt het niet onder de reikwijdte van de rechtmatigheidscontrole door de accountant.

APPA PLAN

Vanaf 1 januari 2028 gaan de pensioenen van politieke ambtsdragers over naar het nieuwe pensioenstelsel en overgedragen aan ABP. Door het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties is in het voorjaar van 2025 een prognose gemaakt van het benodigd vermogen op 1 januari 2028 op basis van inkoop Wtp bij ABP en de hoogte van de verplichting per 1 januari 2025. Ook is op basis van bovengenoemd onderzoek bekend dat de benodigde overdrachtswaarde tussen 10% en 20% hoger is dan de beschikbare voorzieningen en eventuele aanwezige kapitaalverzekeringen. Voor onze voorziening wethouderspensioenen betekent dit een stijging van ruim 19,7%. Dit wordt met name veroorzaakt door de hoge dekkingsgraad bij het ABP.

Decentrale overheden die aan het recente onderzoek naar de omvang van de overdrachtswaarde van Appa naar ABP hebben meegedaan, dienen bij de verantwoording over begrotingsjaar 2025 de hoogte van de voorziening en eventueel aanwezige kapitaalverzekeringen per 31 december gelijk te stellen aan de prognose op basis van het uitgevoerde onderzoek. De prognose van het benodigde vermogen is in totaal een bedrag van € 4.843.000.

Op basis van de informatie van A.S.R. is de garantiewaarde van het kapitaal wat bij hen is ondergebracht per 31-12-2025 € 3.201.891. Dit betekent dat gemeente Neder-Betuwe een bedrag van € 4.843.000 beschikbaar heeft voor de (toekomstige) verplichtingen van de wethouderspensioenen.

Op het kapitaal bij A.S.R. is een rendementsgarantie van 3% van toepassing. Het uitkeren van een deel van het kapitaal is alleen mogelijk wanneer een wethouder daadwerkelijk met pensioen gaat of de AOW-leeftijd bereikt. Het is dan ook niet mogelijk om het overschot uit te laten keren. Het is slechts mogelijk om het volledige kapitaal wat bij A.S.R. is opgebouwd uit te laten keren waarmee de regeling bij A.S.R. komt te vervallen.

Langlopende financiële verplichtingen

De gemeente is voor toekomstige jaren verbonden aan verschillende, niet uit de balans blijkende verplichtingen. Onderstaand volgt een opsomming van de belangrijkste verplichtingen.