Programma 5 Wmo, jeugdzorg en participatiewet

Ambities

5.1 Inwoners zijn zoveel mogelijk zelfredzaam en kunnen deelnemen aan de samenleving

Wat wilden we bereiken?

Wat zouden we daarvoor doen?

Realisatie

Wanneer speelt het?

5.1.1
Inwoners met een hulpvraag krijgen passende ondersteuning

5.1.1.1
We bieden een helpende hand bij het beschrijven van een hulpvraag, door onder andere onafhankelijke cliëntondersteuning, het welzijnswerk en de Kernpunten.

continu

5.1.1.2
Wij zorgen voor de kwaliteit en beschikbaarheid van ondersteuning.

continu

5.1.1.3
We zorgen dat inwoners keuzevrijheid hebben zodat de geboden hulp aansluit bij hun levensovertuiging en identiteit.

continu

5.1.1.4
We ondersteunen vormen van informele zorg en blijven hiervoor in gesprek met onze (lokale) partners.

continu

5.1.2
Inwoners zijn zoveel mogelijk financieel zelfredzaam

5.1.2.1
We bieden ondersteuning aan inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt bij het vinden en houden van passend werk.

continu

5.1.2.2
We organiseren een toekomstbestendige uitvoering van de Participatiewet en Schuldhulpverlening.

2025 e.v.

5.1.2.3
We voeren maatregelen uit om armoede te bestrijden en koopkrachtverlies tegen te gaan (zie ook ambitie 3.3: We willen een duurzame gemeente zijn, klaar voor de toekomst)

continu

5.1.2.4
We voorkomen waar mogelijk problematische schulden door vroegtijdig signaleren en een breed ondersteuningsaanbod.

continu

5.1.3
Iedereen kan meedoen aan de samenleving

5.1.3.1
We zetten ons in voor een dementievriendelijk Neder-Betuwe.

continu

5.1.3.2
We dragen bij aan het voorkomen en verminderen van eenzaamheid onder inwoners.

continu

5.1.3.3
We bieden goede ondersteuning op het gebied van onder andere huisvesting, taal, scholing, werk en ontmoeting aan nieuwkomers volgens de Wet Inburgering.

continu

5.1.3.4
We zorgen dat iedereen, van oud tot jong, ongeacht geloofsachtergrond, geaardheid, afkomst, beperkingen en met welke idealen dan ook kan meedoen aan onze samenleving.

continu

5.1.3.5
We zorgen voor een passend woningaanbod in de wijk voor kwetsbare inwoners (zie verder ambitie 3.1: Wonen voor iedereen).

continu

5.1.4
Voldoende opvangplekken voor asielzoekers volgens opgave Spreidingswet

5.1.4.1
We zorgen voor voldoende opvangplekken voor asielzoekers en zoeken daarbij zoveel mogelijk de samenwerking met gemeenten in Regio Rivierenland.

2025 e.v.

In 2025 is hiervoor het volgende gedaan

5.1.1 Inwoners met een hulpvraag krijgen passende ondersteuning
5.1.1.1 We bieden een helpende hand bij het formuleren van een hulpvraag, door onder andere onafhankelijke cliëntondersteuning, het welzijnswerk en via Kernpunten.
In 2025 heeft een aanbesteding plaatsgevonden voor onafhankelijke cliëntondersteuning vanaf 2026. We hebben gewerkt met twee percelen, een niet-identiteitsgebonden perceel en een identiteitsgebonden perceel. De aanbesteding is gegund aan Adviespunt Zorgbelang en Helpende Handen. Vanaf 1 januari 2026 zijn de nieuwe contracten ingegaan. Naast deze twee gecontracteerde aanbieders voor onafhankelijke cliëntondersteuning kunnen jongeren tussen de 12 en 14 jaar ook cliëntondersteuning vanuit Mozaïek Welzijn krijgen.

5.1.1.2 Wij zorgen voor de kwaliteit en beschikbaarheid van ondersteuning.
Om de kwaliteit en beschikbaarheid van ondersteuning te waarborgen, is een goede samenwerking met het regionaal contract- en leveranciersmanagement belangrijk. In 2025 is daarom geïnvesteerd in het verbeteren van het proces voor het delen van signalen tussen gemeenten en contractmanagement, bijvoorbeeld over kwaliteit van zorg, samenwerking met aanbieders en mogelijke schaarste in het aanbod.

Daarnaast zijn in 2025 voorbereidingen gestart voor de verlenging van de huidige contracten voor Jeugd en Wmo. Deze contracten zijn in 2023, na een regionale aanbesteding, ingegaan en hebben een looptijd van drie jaar. Ze lopen af in juli 2026. Regionaal is besloten om de bestaande contracten te verlengen en geen nieuwe aanbesteding te starten. Ter voorbereiding op de verlenging heeft het regionaal contract- en leveranciersmanagement afgestemd met de betrokken gemeenten en gecontracteerde zorgaanbieders. Met de verlenging blijft de bestaande ondersteuning beschikbaar. Tegelijkertijd wordt dit moment benut om verbeterpunten te signaleren en door te voeren, zodat ook de kwaliteit van ondersteuning voor inwoners behouden blijft.

In 2025 is tenslotte het nieuwe contract voor huishoudelijke ondersteuning ingegaan. In de zomerperiode hebben we te maken gehad met (te) lange wachttijden voor deze voorziening. Deze wachttijden zijn relatief snel weer ingelopen. Zowel lokaal als regionaal hebben we een start gemaakt met een analyse om wachttijden in de toekomst te voorkomen. We hebben in 2025 de contracten voor Wmo-hulpmiddelen en trapliften geëvalueerd en hebben verbeteringen in de werkprocessen doorgevoerd.

5.1.1.3 We zorgen dat inwoners keuzevrijheid hebben zodat de geboden hulp aansluit bij hun levensovertuiging en identiteit.
Bij de regionale inkoop is ruimte gecreëerd voor verschillende zorgaanbieders om toe te treden tot het zorgaanbod. Dit heeft geresulteerd in een divers aanbod van ondersteuning, waaronder ook ondersteuning door identiteitsgebonden aanbieders. Door de verlenging van de contracten in 2026 blijft deze diversiteit in het aanbod bestaan.

5.1.1.4 We ondersteunen vormen van informele zorg en blijven hiervoor in gesprek met onze (lokale) partners.
In 2025 hebben we gewerkt aan het verder uitbreiden en borgen van de methode 'Welzijn op recept'. Patiënten met bijvoorbeeld psychosociale klachten zijn door de huisarts verwezen naar een welzijnscoach. De welzijnscoach begeleidt deze inwoners naar welzijnsactiviteiten waardoor de klachten kunnen afnemen. Welzijn Rivierstroom voerde deze opdracht uit en na een positieve evaluatie is besloten meer tijd te vrij te maken voor de welzijnscoach.

In samenwerking met Welzijn Rivierstroom hebben we in 2024 en 2025 de vragen van mantelzorgers in Neder-Betuwe geanalyseerd. Hieruit komt naar voren dat mantelzorgers behoefte hebben aan goede informatievoorziening, lotgenotencontact en respijtzorg. Welzijn Rivierstroom heeft vanuit haar rol in het mantelzorgknooppunt een aanvullende opdracht ontvangen om hier invulling aan te geven. Dit heeft in 2025 geleid to een lotgenotengroep voor inwoners met Niet Aangeboren Hersenletsel (NAH), een informatiemarkt tijdens de dag van de mantelzorg en een aantal activiteiten waarbij mantelzorgers elkaar ontmoeten. Deze activiteiten zijn goed bezocht en positief gewaardeerd door de bezoekers.
Daarnaast zijn we in 2025 met enkele partners op het gebied van zorg en welzijn gestart met de ontwikkeling van een indicatievrije dagbesteding voor volwassenen. Een doelstelling is het bieden van respijtzorg voor mantelzorgers.

In 2025 is er ook specifiek ingezet op de jonge mantelzorgers. Zo zijn er op een aantal scholen gastlessen gegeven over dit thema, is er een lotgenoten-groepsapp opgezet en zijn er activiteiten georganiseerd voor jonge mantelzorgers. Ook via social media van het jongerenwerk is actief aandacht besteed aan jonge mantelzorgers.

5.1.2 Inwoners zijn zoveel mogelijk financieel zelfredzaam
5.1.2.1 We bieden ondersteuning aan inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt bij het vinden en behouden van passend werk
Het doel van de Participatiewet is om meer mensen met een beperking aan het werk te helpen. Wij kunnen mensen met een arbeidsbeperking een garantiebaan bieden met loonkostensubsidie en/of begeleiding op de werkvloer. Eind 2025 zijn er 20 garantiebanen gerealiseerd.
Het aantal uitkeringen is in 2025 iets toegenomen tot 253. De stijging is iets hoger dan het landelijk gemiddelde. De instroom was 57 uitkeringen, maar daar stond een uitstroom van 47 tegenover. Opvallend is dat het aantal jeugdige bijstandsgerechtigden (tot 27 jaar) verder is gestegen van 24 naar 34. We kunnen niet met zekerheid aangeven welke oorzaken hiervoor zijn aan te wijzen. Met de overstap naar Werkzaak Rivierenland verwachten we een beter passend aanbod voor deze doelgroep aan te kunnen bieden.

5.1.2.2 We organiseren een toekomstbestendige uitvoering van de Participatiewet en Schuldhulpverlening
Vanaf 2026 voeren we de Schuldhulpverlening zelf uit. Voorheen deed gemeente Buren dat voor ons. Daarmee integreren we Schuldhulpverlening in bestaande taken zoals vroegsignalering van betalingsachterstanden en minimabeleid. Gemeente Buren voert ook de Participatiewet niet meer voor ons uit. Deze taak is sinds 1 januari 2026 bij Werkzaak Rivierenland belegd. In 2025 vonden de voorbereidingen op deze wijzigingen plaats.

In 2025 is het uitvoeringskader schuldhulpverlening vastgesteld door het college. Dit uitvoeringskader geeft richting aan de manier we de uitvoering van schuldhulpverlening invoeren binnen de eigen organisatie. Uitgangspunt voor het uitvoeringskader is de Integrale Nota Sociaal Domein 2025-2028. De gemeente nam in de zomer van 2025 een schuldhulpverlener in dienst, die tot 31 december 2025 deels bij de gemeente Buren was gedetacheerd. Daardoor hielden inwoners in een schuldentraject hetzelfde aanspreekpunt. Daarnaast heeft de gemeente een aanbesteding doorlopen voor een applicatie voor schuldhulpverlening.

5.1.2.3 We voeren maatregelen ter bestrijding van armoede en koopkrachtverlies uit.
In 2025 is er subsidie verleend ter ondersteuning van minima door maatschappelijke organisaties in de regio. Het beschikbaar gestelde budget is in 2025 niet volledig besteed.
Daarnaast hebben wij ons ingezet om inwoners met een minimuminkomen te ondersteunen. Naast de Bijzondere Bijstand kunnen zij gebruik maken van een aantal minimaregelingen, zoals de Meedoenregeling en het Kindpakket. In 2025 is vanuit het Kindpakket 245 keer een sportactiviteit gefinancierd. De Meedoenregeling is 233 keer verstrekt. In 2025 is het aantal aanvragen voor Individuele Inkomenstoeslag gestegen. Daardoor zijn ook de uitgaven uit het budget Bijzondere Bijstand toegenomen. Mogelijk is het budget in de toekomst niet toereikend, mede gezien het (landelijke) voornemen de toegang tot de Individuele Inkomenstoeslag te vereenvoudigen.

Zie ook ambitie 3.3: We willen een duurzame gemeente zijn, klaar voor de toekomst.

5.1.2.4 We voorkomen waar mogelijk problematische schulden door vroegtijdig signaleren en een breed ondersteuningsaanbod.
In 2025 ontvingen wij 953 signalen van vastelastenpartners (verhuurders, energiebedrijven, Vitens en zorgverzekeraars) over betalingsachterstanden. De gemeente deed 553 keer een hulpaanbod aan inwoners. In 60 gevallen werd dit aanbod geaccepteerd. In 2025 zijn 51 inwoners aangemeld bij schuldhulpverlening, waarvan 16 een schuldhulpverleningstraject zijn gestart.

5.1.3 Iedereen kan meedoen aan de samenleving
5.1.3.1 We zetten ons in voor een dementievriendelijk Neder-Betuwe
In 2025 hebben we ons ingezet voor het project Dementievriendelijk Neder-Betuwe. Er zijn verschillende trainingen gegeven aan (vrijwilligers)organisaties om de kennis over dementie in de samenleving te vergroten. Daarnaast zijn de Alzheimer Trefpunten voortgezet en vormen deze inmiddels een vast aanbod in Neder-Betuwe. De trefpunten zorgden voor lotgenotencontact en informatievoorziening over dementie.
We zien dat het project ook de samenwerking tussen verschillende partijen op het gebied van zorg en welzijn heeft versterkt. Dit heeft er voor gezorgd dat inwoners met dementie en hun naasten steeds beter en sneller geholpen kunnen worden.

5.1.3.2 We dragen bij aan het voorkomen en verminderen van eenzaamheid onder inwoners
In 2025 is gewerkt aan de lokale aanpak 'Samen is Leuker' met bijbehorende subsidieregeling. De aangesloten partners organiseerden in de Week van de Ontmoeting een divers aanbod aan activiteiten om inwoners bij elkaar te brengen en netwerken op te bouwen. Verder zijn ook in 2025 de Lief-en Leedstraten ondersteund vanuit Welzijn Rivierstroom. Er zijn enkele nieuwe straten opgestart en de gangmakers in de straten zijn bij elkaar geweest voor een waardevolle uitwisseling. Dit draagt bij aan de sociale verbinding in een straat of buurt en kan daarmee eenzaamheid verminderen.

In 2025 hebben we samen met Welzijn Rivierstroom gewerkt aan het vergroten van de bekendheid van de subsidieregeling. In 2025 is het maximaal beschikbare budget volledig benut. We hebben 33 lokale initiatieven ondersteund waarbij inwoners een activiteit met elkaar organiseerden. Dit heeft de onderlinge contacten binnen buurten versterkt. Vanaf 2026 vervallen de Rijksmiddelen vanuit de Brede SPUK-regeling voor het thema eenzaamheid. Eind 2025 hebben we op dit onderdeel de subsidieregeling aangepast. Ook zijn enkele procesmatige en inhoudelijke voorwaarden aangepast.  

5.1.3.3 We bieden goede ondersteuning op het gebied van onder andere huisvesting, taal, scholing, werk en ontmoeting aan nieuwkomers volgens de Wet Inburgering.
De gemeente heeft afspraken gemaakt met ROC Rivor voor het verzorgen van inburgeringsonderwijs. In de loop van 2025 kreeg ROC Rivor door personeelstekort te maken met lesuitval en wachtlijsten. Hierdoor duurde het langer voordat statushouders aan hun inburgering konden beginnen en kwamen inburgeraars thuis te zitten. ROC Rivor heeft een verbeterplan opgesteld en is aan de slag gegaan met het wegwerken van de wachtlijsten. Eind 2025 is het grootste gedeelte van de wachtlijsten weggewerkt.

Samen met Welzijn Rivierstroom zijn er in 2025 extra activiteiten georganiseerd die bijdragen aan de participatie en integratie van nieuwkomers in onze gemeente. Deze activiteiten zijn gericht op de inburgeraars die de Zelfredzaamheidsroute volgen. Doel is het ontwikkelen van praktische vaardigheden en participatie die direct toepasbaar zijn in het dagelijks leven, waardoor inburgeraars zelfstandiger en zelfverzekerder worden.

5.1.3.4 We zorgen ervoor dat iedereen, van oud tot jong, ongeacht geloofsachtergrond, geaardheid, afkomst, beperkingen en met welke idealen dan ook kan meedoen aan onze samenleving
Ook in 2025 hebben wij ons ervoor ingezet dat iedereen kan meedoen in de samenleving van Neder-Betuwe. Daarom is dit ook één van de leidende principes uit de Integrale beleidsnota sociaal domein 2025-2028.  

5.1.3.5 We zorgen voor een passend woningaanbod in de wijk voor kwetsbare inwoners
Het geld voor beschermd wonen komt nu via de centrumgemeente Nijmegen binnen, zij geven het overschot hiervan aan de regiogemeenten. Het Rijk heeft besloten dat dit in de toekomst via de regiogemeenten zelf gaat. Dit wordt de doordecentralisatie genoemd. Deze is weer uitgesteld.
We zijn met centrumgemeente Nijmegen en de regio in gesprek gebleven over de aankomende veranderingen en wat daarvoor nodig is. In 2025 zijn verschillende activiteiten en acties uitgevoerd die hierop aansluiten zoals het verder ontwikkelen van de Wijk-GGZ en het aanbieden van trainingen gericht op psychische kwetsbaarheid. We hebben ons er voor ingezet dat inwoners beter voorbereid zijn op mentale problemen en beter weten wat ze moeten doen. Dit hebben wij gedaan door het aanbieden van trainingen gericht op onbegrepen gedrag voor professionals en vrijwilligers, maar ook een bewustwordingscampagne over mentale gezondheid met een bijhorende tentoonstelling voor het gemeentehuis. Voor een verdere toelichting zie 5.2.1.2. 
Ook is de Woonzorgvisie vastgesteld en is er een start gemaakt met het opstellen van het uitvoeringsprogramma bij de Woonzorgvisie.    

Zie ook ambitie 3.1: Wonen voor iedereen.

5.1.4 Voldoende opvangplekken voor asielzoekers volgens opgave Spreidingswet
5.1.4.1 We zorgen voor voldoende opvangplekken voor asielzoekers en zoeken daarbij zoveel mogelijk de samenwerking met gemeenten in Regio Rivierenland
Begin 2024 is de Spreidingswet in werking getreden, die gemeenten een expliciete wettelijke taak geeft om asielopvangvoorzieningen mogelijk te maken. In maart 2025 heeft uw raad een voorkeurslocatie aangewezen in Medel-Noord, waarna wij een haalbaarheidsonderzoek gestart zijn. Uit het haalbaarheidsonderzoek is gebleken dat er vanuit Ruimtelijke Kwaliteit geen onoverkomelijke belemmeringen zijn voor verdere planvorming. Andere aspecten van het haalbaarheidsonderzoek zijn echter nog niet uitgevoerd. Enerzijds omdat de gesprekken met buurgemeenten geïntensiveerd moeten worden om tot een gedragen regionaal plan te komen. Anderzijds omdat een helder politiek mandaat nodig is – zowel landelijk als lokaal – voordat colleges en raden over kunnen gaan tot besluitvorming over opvangvoorzieningen. Wij verwachten dat vervolgstappen pas mogelijk zijn in 2026 als de nieuwe gemeenteraden zijn geïnstalleerd en de colleges zijn gevormd.

Deze pagina is gebouwd op 05/28/2026 10:07:18 met de export van 05/28/2026 09:52:54