IZA / AZWA
Naast GALA is er ook het Integraal Zorgakkoord (IZA), dat gericht is op een betere samenwerking tussen zorg en het sociaal domein. Dit akkoord moet er, mede door een sterkere verbinding met preventie en welzijn, voor zorgen dat zorg toegankelijk en betaalbaar blijft. Binnen de regio Rivierenland voert mandaatgemeente Tiel de regie over de uitvoering en middelen.
Op 8 september 2025 ondertekenden zorg- en welzijnsorganisaties en het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA). De afspraken in dit akkoord zijn een aanvulling op de afspraken uit het IZA- en GALA-akkoord. Met het AZWA wordt de komende jaren (tot en met 2028) ingezet op een verbreding, intensivering en concretisering van het IZA, waarin gelijkwaardigere toegang tot zorg en welzijn en het voorkomen van het arbeidsmarkttekort centraal staan. Ook krijgen in het AZWA het sociaal domein en de publieke gezondheid een explicietere plek.
Het AZWA laat beter zien waar gemeenten voor aan de lat staan. De hoofdopgaven liggen in het ontwikkelen van de basisfunctionaliteiten en de basisinfrastructuur. Daarnaast moeten gemeenten bijdragen aan betere samenwerking met eerstelijnszorg door deelname in hechte wijkverbanden en afstemming over een regionaal eerstelijnssamenwerkingsverband (RESV).
Toekomstbestendige uitvoering Participatiewet en Schuldhulpverlening
Sinds 2026 voeren we Schuldhulpverlening in eigen huis uit en integreren we dit met bestaande taken zoals vroegsignalering van betalingsachterstanden en minimabeleid. De uitvoering van de Participatiewet is sinds 1 januari 2026 bij Werkzaak Rivierenland belegd. Het jaar 2025 stond daarmee in het teken van de voorbereidingen op deze veranderingen. Het uitgangspunt daarbij was dat betrokken inwoners zo min mogelijk hinder ondervonden van het proces achter de schermen. De voorbereidingen zijn goed verlopen, waarbij Werkzaak en gemeente Buren zich beiden constructief hebben opgesteld. Vanaf oktober 2025 werden ook betrokken inwoners geïnformeerd.
Ontwikkeling jeugdhulpkosten
Sinds de invoering van de Jeugdwet in 2015 is er sprake van forse budgetkortingen vanuit het Rijk, terwijl de vraag naar jeugdhulp en de complexiteit van hulpvragen juist zijn toegenomen. Dit is ook zichtbaar in Neder-Betuwe. De afgelopen jaren zien we onder andere de volgende trends:
- Het aantal jeugdigen dat jeugdhulp ontvangt, neemt geleidelijk toe.
- De vraag naar jeugdhulp groeit.
- De hulpvragen worden complexer.
- De kosten voor jeugdhulp nemen toe.
Vanwege deze ontwikkelingen is in 2025 gestart met het opzetten en invoeren van beheersmaatregelen. In totaal zijn negen maatregelen opgesteld die moeten bijdragen aan het op termijn betaalbaar houden van de jeugdhulp. Het gaat om een mix van maatregelen die zich richten op preventie, instroom, doorstroom en uitstroom van hulp en op de organisatie van de jeugdhulp. De gemeenteraad is hierover geïnformeerd via RIB-1 van 9 december 2025.
Tegelijkertijd blijkt dat het gebruik van jeugdhulp blijft toenemen en dat de kosten nog steeds snel stijgen. Aanvullende stappen zijn nodig. In december 2025 is daarom een aanvullende opdracht opgesteld om, op basis van verschillende scenario’s, te werken aan een meerjarige strategie voor de jeugdhulp in gemeente Neder-Betuwe. Deze strategie moet helpen om de jeugdhulp op de lange termijn financieel houdbaar te houden, terwijl passende ondersteuning voor jeugdigen en gezinnen beschikbaar blijft.