Paragraaf 3 Onderhoud kapitaalgoederen

Beleidskader
Het beheerplan Groen en bomen gaat over het onderhoud van het openbaar groen in de kernen en het buitengebied. Het groen bestaat uit bomen, beplantingen, grassen en bossen. In dit plan is het beheer van het openbaar groen en de gemeentelijke bomen uitgewerkt.

De gemeente Neder-Betuwe heeft circa 170 hectare aan openbaar groen en meer dan 14.000 bomen in beheer. Meer dan driekwart van het areaal bestaat uit gras- en kruidachtigen in de vorm van bermen langs wegen. De rest bestaat uit andere beheertypen. Ruim 15% hiervan bestaat uit gazon. Iets minder dan 4% bestaat uit hagen en heesters. Slechts 1,7% bestaat uit bosplantsoen en nog geen 1% uit sierbeplanting. De gegevens van gemeentelijke bomen worden in 2025 bijgehouden door Avri.

Het openbaar groen in de gemeente vertegenwoordigt een totale waarde van circa € 21.500.000. Het uitgangspunt bij deze berekening is de vervangingswaarde: wat kost het als al het openbaar groen nu zou moeten worden vervangen.

Speerpunten en huidige stand van zaken

1. Kwaliteit van het groenonderhoud: De jaarrapportage 2025 van de Avri geeft aan dat in 2025 10 schouwrondes zijn uitgevoerd om de kwaliteit van de openbare ruimte te meten. De resultaten van deze schouwrondes laten zien dat 97,5% van de beeldposten voldoet aan de vastgestelde kwaliteit. De gemeente heeft daarnaast zelf ook schouwrondes uitgevoerd die dit beeld iets nuanceren. Er is overleg geweest om de kwaliteit te verbeteren.   
2. De vervangingsopgave groen: Op basis van deskundigenoordeel blijkt de kwaliteit van de beplantingsvakken niet verder teruggelopen. Maar zowel de onderhoudskwaliteit als de samenstelling van de plantvakken blijven een aandachtspunt. In sommige vakken is de beplanting ouder dan 20 jaar en bloeit deze niet meer. Buiten is zichtbaar dat het gewenste beeld niet meer wordt bereikt doordat veel heesters en rozen worden onderhouden als haagbeplanting. De bestaande plantvakken staan bovendien snel vol met onkruid en zijn erg intensief qua onderhoud. Vervanging van bepaalde beplantingsvakken blijft noodzakelijk. Op verschillende locaties in de gehele gemeente is de bestaande beplanting vervangen of aangevuld.
3. Volgens de inspectieresultaten (2025) heeft 86% van de bomen een goede of voldoende conditie, 12% heeft een onvoldoende conditie en 2% heeft een slechte conditie of is dood. In 2025 is 33% van de bomen geïnspecteerd en naar aanleiding van de resultaten eventueel gesnoeid. Bij jonge bomen is hierbij rekening gehouden met het snoeiplan dat met TCO is ontwikkeld.
4. De laatste jaren is stevig ingezet op het vervangen van zieke essen. Toch blijft de ziekte zich ontwikkelen, mede door weersextremen. Ongeveer 6% van het totaal aantal essen is inmiddels gekapt en vervangen door meer toekomstbestendige soorten. Op dit moment staan er in de gemeente een kleine 2.700 essen. In 2025 heeft ongeveer 58% van de essen in meer of mindere mate essentaksterfte. Totaal zijn er ruim 270 bomen geplant in 2025. Een deel hiervan is voor de vervanging door de essentaksterfte.