Ambities

4.2.1   Goed omgaan met ons (cultureel) erfgoed
4.2.1.1   We maken de beschikbare informatie over ons erfgoed toegankelijk.

In 2025 hebben we gewerkt aan het verzamelen van geschikte informatie over ons erfgoed. Deze informatie kan later toegankelijk gemaakt worden via een webviewer. De viewer bevat kaartlagen, waarbij per laag via een pop-up informatie uit het geografisch informatiesysteem (GIS) te zien is, inclusief foto’s van de bouwkunst en links naar de beschrijvingen van monumenten, waardevolle gebieden en ensembles. Via de viewer is relevante erfgoedinformatie te zien voor iedereen op het internet.

4.2.1.2We herijken de gemeentelijke monumentenlijst en voegen waardevol landschap en

ensembles toe.
Afgelopen jaar zijn er 61 objecten geselecteerd die mogelijk een nieuw gemeentelijk monument worden. Aan alle eigenaren van deze 61 objecten is de concept-omschrijving van hun object ter beoordeling voorgelegd. Met de eigenaren die dat wilden, hebben we hierover een gesprek gehouden. Eind 2025 zijn deze omschrijvingen, samen met de reacties van de eigenaren, voorgelegd aan de onafhankelijke Commissie Ruimtelijke Kwaliteit van Neder-Betuwe. Op basis van dit advies, de reacties en eventuele aanpassingen besluit het college in 2026 of een object de aanwijzingsprocedure tot gemeentelijk monument ingaat.

4.2.1.3   We benutten kansen die erfgoed biedt.

Deze ambitie hangt samen met ambitie 4.2.1.1 om beschikbare informatie over ons erfgoed toegankelijk te maken. De op te stellen webviewer zorgt ervoor dat de erfgoedkansen voor iedereen inzichtelijk zijn en daardoor benut kunnen worden.

4.2.1.4   We borgen ons erfgoedbeleid in regels in het nieuwe Omgevingsplan.

Dit doen we door planregels op te stellen voor integrale ensembles, stedelijke ensembles en cultuurhistorische landschappen. Voor de integrale ensembles zijn de planregels al vastgesteld. Daarnaast actualiseren we de monumentenlijst en verwerken we de planregels in het Omgevingsplan. In 2025 hebben we de redengevende beschrijvingen voor landschappen ontvangen en zijn we gestart met het opstellen van planregels voor de cultuurhistorische stedelijke ensembles.

4.2.1.5   We vergroten de zichtbaarheid van het cultureel en historisch erfgoed (Regioplan

Inspirerend Rivierenland).
Door bij initiatieven in 2025 rekening te houden met cultureel en historisch erfgoed hebben we gestuurd op het vergoten van de zichtbaarheid van het landschap.
De cultuurhistorische waardenkaarten van Neder-Betuwe koppelen we zoveel mogelijk aan andere disciplines, zoals groen, landschap, educatie, cultuur, recreatie en toerisme.

4.2.2   Bevorderen van recreatie en toerisme
4.2.2.1   We richten ons op het aantrekken van meer recreanten.

Samen met de andere gemeenten uit de regio werkten we aan het speerpunt recreatie en toerisme, één van de drie speerpunten uit het Regionaal Ambitiedocument (REA) 2022-2025. Dit was het laatste jaar van het REA.

4.2.2.2   We zorgen voor voldoende mogelijkheden om te ontspannen, onder meer door

aantrekkelijke fiets- en wandelpaden. We verkennen de realisatie van een fietsverbinding tussen Echteld en Tiel.
In 2025 is de 2e fase opgestart voor een lobbytraject rondom de fietsverbinding over het Amsterdam-Rijnkanaal.

4.2.2.3   We vergroten de bekendheid van het merk De Betuwe.

Met alle Betuwse gemeenten (Tiel, Buren, Neder-Betuwe, West Betuwe en Culemborg vanuit regio Rivierenland en Lingewaard en Over-Betuwe vanuit regio Arnhem-Nijmegen) hebben we een extern onderzoeksbureau een verkenning laten doen naar het streekmerk De Betuwe. Dit heeft geleid tot een rapport en aanbevelingen voor de vervolgfase.

4.2.2.4   We stellen een samenwerkingsagenda Boven-Linge op en voeren deze uit.

De samenwerkingsagenda met projecten is opgesteld en wordt in de komende jaren uitgevoerd.

4.2.2.5   We integreren het project Gastvrije Waaldijk in het dijkversterkingsproject.

In 2023 startte het waterschap met het maken van een uitvoeringsontwerp. In dit ontwerp werden ook de rustpunten van de Gastvrije Waaldijk meegenomen. De locaties voor deze punten zijn bepaald. Ook de uniforme inrichting staat vast. Tevens komen er zogenaamde Waalzuilen op drie plaatsen. In 2025 zijn de onderwerpen en teksten voor deze Waalzuilen bepaald en is de huisstijl verder ontwikkeld voor de zogenaamde 'Waalverhalen'.

4.2.2.6   We werken samen in de regio aan de opgaven agrotoerisme en cultuurhistorische

landmarks.
Vanuit het REA zijn er vijf opgaven benoemd die bijdragen aan de doelstellingen van de ambities van het speerpunt recreatie en toerisme. De gemeente Neder-Betuwe is trekker van de opgave 'agrotoerisme'. In 2025 heeft Bureau Toerisme marketingcommunicatie activiteiten uitgevoerd voor agrotoerisme, waaronder de ontwikkeling van een streekpaspoort voor kinderen en een korte verkenning over het aanbod van agrotoerisme in de regio.

4.2.2.7   We werken aan de ontwikkeling van de Veerhaven Ochten.

Nadat in het najaar van 2023 het project vanuit de provincie Gelderland officieel overgedragen is aan het Waterschap, hebben zij samen met de dijkversterking Neder-Betuwe de plannen verder uitgewerkt en geïntegreerd in de plannen van de dijkversterking.

4.2.3   Ons landschap aantrekkelijker maken
4.2.3.1   We voeren het Landschapsontwikkelingsplan (LOP) uit.

De subsidieaanvraag voor een deel van het uitvoeringsprogramma van het LOP is in 2020 beschikt door de provincie. Dit programma loopt door tot 30 juni 2026.  
De volgende projecten maken deel uit van dit deelprogramma: het versterken van het vrijwilligersnetwerk in het landschap, de ontwikkeling van het Spanjaardspad (Klompenpad XL) dat de diverse klompenpaden in onze gemeente aan elkaar koppelt en is geopend in 2025, het opwaarderen van wielen/kolken, het realiseren van een Wielenfietsroute langs de wielen/kolken en het versterken van de binnen de gemeente gelegen verdedigingslinies. Daarnaast is in 2025 gestart met de ontwikkeling van het laatste klompenpad, het KIDS pad De Spees.

4.2.3.2   We zetten in op meer biodiversiteit.

In 2025 hebben we het aantal locaties waar we ecologisch bermbeheer toepassen nog verder uitgebreid. Door anders te maaien en het maaisel af te voeren creëren we meer ruimte voor bloemrijke planten. Op andere locaties worden verschillende soorten inheemse, bloeiende en vruchtdragende beplantingen en bloemenmengsels toegepast. Bij de soortkeuze van de bomen die geplant zijn is rekening gehouden met de waarde van de bomen voor de versterking van de biodiversiteit.
De subsidieaanvraag voor het Uitvoeringsprogramma ‘Landschap en Biodiversiteit' is in 2024 beschikt door de provincie. Dit Programma is in 2025 nog niet opgestart, omdat het eerdere deelprogramma uit 2020 nog niet is afgerond.

4.2.3.3   We planten meer bomen in het openbaar gebied en moedigen het planten van bomen op    particulier terrein aan.

In 2025 waren er meerdere beplantingsacties. Er zijn vergroeningsacties met schaduwbomen uitgevoerd op hittestresslocaties. Daarnaast deelden we 200 bomen uit aan inwoners die een boom in hun eigen tuin wilden planten. Bewoners in het buitengebied konden twee keer meedoen aan een actie voor erfbeplanting, zoals hoogstamfruitbomen. In het openbaar gebied zijn er 273 bomen geplant als vervanging voor de uitgevallen bomen door verschillende ziektes.

4.2.3.4   We zijn zuinig op onze bijzondere landschappelijke verzameling.

In 2025 zijn vanuit het Landschapsontwikkelingsplan (LOP) de laatste werkzaamheden rondom het opwaarderen van wielen/kolken, het realiseren van een Wielenfietsroute langs de wielen/kolken en het versterken van de binnen de gemeente gelegen verdedigingslinies uitgevoerd. Het LOP is het uitvoeringsprogramma dat mede gebaseerd is op het vastgestelde erfgoedbeleid. Onderdeel van het erfgoedbeleid is de cultuurhistorische waarderingskaart. De cultuurhistorische landschappelijke verzamelingen zijn weergegeven op de cultuurhistorische waarderingskaart.